عملى آيا كشف مىشود كه شارع نيز حكم به حسن و قبح آن عمل كرده است ؟ « 1 » 4 - مرجع و جهت مورد سؤال بودن حكم شارع برطبق حكم عقل به حسن و قبح شرعى يك عمل چه بوده و آيا از راه غير كتاب و سنّت مىتوان قطع به حكم شرعى پيدا كرد ؟ ( و مرجع ذلك الى . . . كيف يكون حجّة ) ج : مىفرمايد : برگشت آن به اين است كه اين حكم عقل آيا حجّت است يا نه ؟ « 2 » بحث از حجّيّت عقل نيز همان‌طور كه گفته شد ؛ در مباحث حجّت خواهد آمد و اينجا جاى آن نيست . و به زودى مىآيد بيان اينكه مىشود قطع به حكم شرعى پيدا كرد از غير كتاب و سنّت و بيان اينكه اگر قطع حاصل شد ، چگونه حجّت خواهد بود ؟ 5 - مسألهء دوّم در توضيح بحث از شناسايى صغريات و مصاديق حكم عقل در رابطه با چيست ؟ ( 2 - انّه هل للعقل . . . كذلك عند الشّارع ) ج : در اين رابطه است كه آيا عقل از يك راهى مىتواند درك كند كه اين عمل در نزد شارع ، عملى نيكو يا قبيح بوده و انجام يا ترك آن نيز از نظر شارع لازم است ؟ به عبارت ديگر ، عقل وقتى با قطع نظر از حكم شرع درك كرد اينكه اعمالى نيكو بوده و انجام آنها لازم است و يا درك كرد اين اعمال ، زشت بوده و لازم است آنها را ترك كرد ، آيا مىتواند اين را نيز درك كند كه اين اعمال در نزد شارع نيز چنين هستند ؟ 6 - ارتباط مقصد ثانى با مسألهء دوّم در توضيح بحث از شناسايى مصاديق حكم عقل چگونه است ؟ ( و هذا المقصد الثّانى . . . المقصود و هما ) ج : مىفرمايد : مقصد دوّم را كه به بحث ملازمات عقليه ناميده‌ايم براى بيان همين

--> ( 1 ) - يعنى درست است كه عقل درك مىكند كه اين اعمال نزد شارع نيكو يا قبيح است ولى آيا شارع نيز چنين حكمى خواهد داشت يا نه ؟ به عبارت ديگر ، تبعيّت از اين حكم عقل بايد بشود يا نه ؟ ( 2 ) - يعنى اگر ثابت شد ؛ حكم عقل ، حجّت است ، آن‌وقت گفته مىشود ؛ شارع نيز به اين ملازمهء حكم عقل حكم مىكند و گرنه ، شارع چنين حكمى نخواهد داشت .